کد خبر: ۳۲۰۲۴
تاریخ انتشار: ۲۱ آذر ۱۳۹۶ - ۱۴:۱۱
بیداران:براساس آنچه در رسانه‌ها منتشر شده است، عوارض خروج از کشور که در حال حاضر برای هر نفر ۷۵ هزار تومان است در بودجه پیشنهادی دولت برای سال ۱۳۹۷ به مبلغ ۲۲۰ هزار تومان افزایش یافته است. قرار است ‌این رقم برای سفرهای بیش از یک بار نیز افزایش پیدا ‌کند. آیا این افزایش عوارض از جهت حقوقی موجه است؟ نگاهی به اسناد حقوقی داخلی و بین‌المللی، تردیدهایی را در این باره مطرح می‌کند.
به گزارش بیداران،دکتر حمید قنبری؛یکی از حقوق و آزادی‌های اساسی به رسمیت شناخته شده در اسناد گوناگون بین‌المللی و داخلی، حق آزادی تردد است. در ماده ۴۸ منشور حقوق شهروندی که دولت منتشر کرده، قید شده است «حق هر شهروند است که آزادانه در داخل کشور رفت و آمد کند و از ایران خارج یا به ایران وارد شود، مگر اینکه به موجب قانون این حق محدود شده باشد.» اگرچه از ظاهر این ماده به‌نظر می‌رسد که می‌توان با وضع قانون، حق آزادی رفت و آمد در داخل کشور یا به خارج از کشور را محدود کرد، اما باید توجه داشت قوانینی که موجب محدودیت حقوق بشر می‌شوند باید ضروری و دارای توجیه و همچنین، نباید با اسناد بین‌المللی حقوق بشری مغایر باشند، کما اینکه در مقدمه همین منشور قید شده است که «مواد مختلف این منشور باید در هماهنگی و سازگاری با یکدیگر و در چارچوب نظام حقوقی موجود تفسیر و اجرا شود و نباید موجب کاهش حقوق شهروندان ایرانی و حقوق اتباع سایر کشورها که در قوانین یا تعهدات بین‌المللی شناسایی شده است، شود.»

یکی از این اسناد بین‌المللی که ایران به آن پیوسته و متعهد به اجرای آن است، میثاق حقوق مدنی و سیاسی است که در بند ۲ از ماده ۱۲ مقرر می‌دارد «هر شخصی حق ترک هر کشوری از جمله کشور خود را دارد.» از آنجا که دولت ایران، در ۱۵ فروردین ۱۳۴۷ این میثاق را امضا و در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۴ آن را از تصویب گذرانده است و تاکنون مفاد آن توسط هیچ مرجعی در داخل کشور ابطال یا نسخ نشده است، این میثاق در کشور اعتبار قانونی دارد و لازم‌الاجراست. اما آیا از میثاق یاد شده می‌توان استنباط کرد که وضع عوارض خروج ۲۲۰ هزار تومانی غیر قانونی است؟ پاسخ این پرسش در بند ۳ از ماده ۱۲ میثاق یاد شده آمده است. در این بند قید شده است که حق آزادی رفت و آمد را فقط به موجب قوانینی که برای امنیت ملی، نظم عمومی، سلامت عمومی، اخلاق حسنه و حقوق و آزادی‌های دیگران ضرورت دارند می‌توان محدود کرد. روشن است که چند برابر کردن عوارض خروج اگرچه در قالب قانون بودجه مطرح شده است، اما نه برای نظم عمومی ضرورت دارد، نه لازمه حفظ سلامت عمومی، اخلاق حسنه یا حقوق و آزادی‌های دیگران است؛ بنابراین در اینکه این افزایش عوارض برخلاف میثاق حقوق مدنی و سیاسی است نباید تردید کرد.

سایر اسناد حقوقی بین‌المللی نظیر «اعلامیه استراسبورگ در مورد حق ترک کشور و بازگشت به آن (۱۹۸۶)» حتی صریح‌تر در این رابطه سخن گفته‌اند. در این اعلامیه تصریح شده است که برای اعمال حق خروج از کشور، نباید هیچ هزینه‌ای دریافت شود، جز هزینه‌های متعارف مربوط به صدور اسناد سفر (گذرنامه). کمیته حقوق بشر نیز در تفسیر میثاق اظهار کرده است که موانع بوروکراتیکی که بر اعمال حق آزادی رفت و آمد و خروج از کشور تاثیر می‌گذارند مایه نگرانی هستند و باید برداشته شوند. در این رابطه، کمیته حقوق بشر، اختصاصا به دریافت هزینه‌هایی برای خروج از کشور که از میزان بهای خدمات ارائه شده جهت خروج بیشتر هستند به‌عنوان یکی از رویه‌های مخالف با حق یاد شده اشاره کرده است. از این رو، از دولتی که تحقق حقوق شهروندی را یکی از سرلوحه‌های فعالیت خویش قرار داده است انتظار نمی‌رفت که بدون توجه به حقوق شهروندی، عوارض خروج از کشور را تا این میزان افزایش دهد.

از اینها گذشته، در ادبیات حقوق مالی نیز یکی از تفاوت‌های عوارض با مالیات این است که مالیات، با توجه به دارایی‌ها و درآمدهای دولت دریافت می‌شود، اما عوارض، بابت ارائه خدماتی که دولت ارائه می‌کند دریافت می‌شود. باور این امر که در سال ۱۳۹۷، میزان خدماتی که دولت برای خروج از کشور ارائه خواهد داد به یکباره ۳ برابر خواهد شد؛ بنابراین میزان عوارض نیز باید افزایش یابد بسیار دشوار است و کسی آن را باور نمی‌کند. اظهارنظر برخی مسوولان مبنی‌بر اینکه افزایش عوارض در راستای افزایش سفرهای داخلی به جای مسافرت‌های خارجی و تقویت گردشگری داخلی است نیز این امر را تایید می‌کند که دولت، از افزایش عوارض خروج به‌صورت یک ابزار سیاستی و برای کاستن از تعداد مسافرت‌های خارجی استفاده خواهد کرد. در اینجا این پرسش به ذهن می‌آید که آیا بهتر نیست که با واقعی کردن قیمت ارز، یارانه‌ای که در عمل به مسافرت‌های خارجی داده می‌شود قطع شود؟ آیا اینکه سیاست ارزی ما سفرهای خارجی را تشویق کند و در عین حال، با افزایش عوارض خروج در پی آن باشیم که این مسافرت‌ها را کاهش دهیم و از گردشگری داخلی حمایت کنیم، بهترین سیاست ممکن است؟

منبع:دنیای اقتصاد
نام:
ایمیل:
* نظر:
ویژه های استان بوشهر

۹ صیاد بوشهری از زندان عربستان سعودی آزاد شدند

مهم‌ترین معضل جنوب استان بوشهر تأثیرات صنعت بر سلامت مردم است

اولویت اشتغال کارخانه سیمان دشتی نیروهای بومی باشد

هفته بارانی در استان بوشهر

اجرای جشن‌ها و تورهای متنوع در برنامه های نوروزی بوشهر

ته لنجی برای استان بوشهر اشتغال‌زایی فراوانی دارد

توسعه زیرساخت‌های گردشگری آبدان شتاب بیشتری می‌گیرد

کارگاه آموزشی بهداشت محیط کار در کشاورزی در شهرستان عسلویه برگزار گردید

گراوند:سلامت مالی، اخلاقی رویکرد جدی من در استان بوشهر است

فرماندار بوشهر: از افزایش قیمتهای اقلام توزیعی در شب عید جلوگیری شود

فرماندار گناوه:نگرانی ما در جامعه در خصوص کاهش ازدواج است

گراوند:بانک‌ها در پرداخت تسهیلات اشتغال‌زا اهتمام بیشتری داشته باشند

پیشروی گرد و غبار به سمت استان بوشهر

کارگاه آموزشی پرورش ماهیان زینتی در شهرستان بوشهر برگزار گردید

علف های هرز مهمترین عامل خسارتزا در مزارع گندم آبی

استاندار بوشهر:آرمان‌های شهدا هیچگاه به فراموشی سپرده نمی شود

افتتاح کارخانه تولید خوراک دام و طیور در شهرستان دشتستان

کارگاه آموزشی نحوه استفاده و کارکرد کولتیواتور باغی در استان بوشهر برگزار گردید

برگزاری جشنواره محلی زنان روستایی در شهرستان بوشهر

آب دریا سال آینده به جم می‌رسد

افتتاح مدرسه بانک صادرات در بوشهر

افتتاح بزرگترین طرح آبیاری نوین تحت فشار استان بوشهر در دشتی

آغاز عملیات ساخت اولین پارکینگ طبقاتی بوشهر

درگیری لفظی نماینده بوشهر و نماینده صومعه‌سرا در مجلس

باران در راه استان بوشهر

جرایم مالیاتی بنگاه‌های اقتصادی استان بوشهر بخشیده می‌شود

رئیس شورای بوشهر:نگاه ویژه‌ای به شورایاران داریم

مشکلات اقتصادی و بیکاری مردم برطرف شود

خطوط لوله‌ دریایی فاز ۱۳ پارس جنوبی به طول ۲۱۰ کیلومتر اجرا شد

۸۳ میلیارد ریال برای بخش آموزش دشتی مصوب شد

روند اجرای احداث پایگاه امداد و نجات در دشتی تسریع شود

افزایش تولید اتان در فازهای 17 و18 پارس جنوبی

افتتاح ۱۱ خانه عالم در استان بوشهر

هوای برازجان و گناوه همچنان ناسالم

واحدهای صنفی از تولیدکنندگان داخلی کالا خریداری کنند

اعزام هیات تجاری استان بوشهر به عراق

ورود گرد و خاک و باران پراکنده به استان بوشهر

اختصاص ۶۰ میلیارد ریال برای احیاء بیابان‌های استان بوشهر

تعمیرات کمپرسورهای هوای ابزار دقیق در پالایشگاه دوم مجتمع گاز پارس جنوبی

برخورد شدید با عاملان تیراندازی در عروسی‌های استان بوشهر

تازه های سایت